![ӨЗІҢМЕН АЛЫП ЖҮРЕТІН ӘЖЕТХАНА](https://api.qalam.global/storage/media/e98798ca-1633-411d-a4a3-5fe0e875e88c/lead_img.webp)
Үлкен Питер Брейгель. Нидерланд мақалдары. 1559 жыл / Google Art Project
Адам өмірінің қалдықтарын тыңайтқыш ретінде пайдалану Еуропа елдерінің көпшілігінде (Қытайда шаруа үйіне кешкі асқа шақырылған қонақтарға қожайынның бақшасына әжетханаға бару сыпайгершілік деп саналған, ал қалада бағалы байлықтарды жинап, керек жеріне арбамен апаратын зергерлер болған) мақұлданып, кең таралған емес. Сондықтан ортағасырлық Еуропа қалаларында қалдықтарды мүмкіндігінше тез әрі тиімді түрде жоюға тырысты. Өзен, бұлақ, ағынды суы бар арық сынды қажет нәрсені тез иіріп әкетіп, көзге көрінбейтін жерге алып кететіннің бәрі ең жақсы табиғи кәріз жүйесі саналды. Судың үстінде орналасқан үйдің эркерлерінен шығатын өзіңмен алып жүретін данскер әжетханалары осылай пайда болды.
Қалаларда бұл жай ғана ілулі тұратын ағаш үйшіктер еді, ал қамалдарда кейде тіпті жалпы үйлесімді сәулетті бұзып, тікелей жағаға шығарылып, бекініс қабырғасына жабық өткел арқылы қосылған арнайы биік мұнаралар салған. Мұндай мұнарада әдетте бір-бірінің астында тұрмайтындай әртүрлі биіктікте орналасқан бірнеше данскер бірден орнатылды. Мұнаралардың тастарында ғасырлар бойы қалған дақ іздері бүгінгі күнге дейін сақталған.
![Каррикфергус қорғанындағы данскер / Alamy](https://api.qalam.global/storage/media/r/1000x-/3cf3084c-b983-4720-8e96-1bac019b6aa6/text_img.webp)
Каррикфергус қорғанындағы данскер / Alamy